De Verhalentafel

Tijdlijn 1569 - 1969

Repatriëring en Emigratie


Waarom deze Website ?

"De voorgeschiedenis van mijn leven is de geschiedenis van mijn hart" © 


Geïnspireerd door het prachtige boek “Istori Kita” van Simone Berger heeft Guus Rozendaal in 2020 het Indische verhaal van zijn familie van vaders kant opgeschreven. Het verhaal wordt verteld in twee delen en begint in 1920 met de uitzending van zijn grootvader en zijn gezin naar Nederlands-Indië om aldaar in het onderwijs te gaan werken en het eindigt begin 1958 met de gedwongen repatriëring van zijn vader met gezin terug naar Nederland.


Vervolgens ontstond bij zijn vrouw Tilly van Coevorden het plan om meer Indische familieverhalen te verzamelen en op één neutrale plek samen te brengen, een zogenaamde Digitale Indische Verhalentafel, waar iedereen zijn of haar Indische verhaal op kwijt kan, van Tempo Doeloe tot Repatriëring of Emigratie. Samen met de "verteller" heeft Tilly inmiddels ruim 40 verhalen opgeschreven en op de website geplaatst. In veel gevallen draagt het laten vertellen van het Indische verhaal bij aan de verwerking van trauma en verdriet.


Tijdlijn 1569 - 1969:

Geen van deze verhalen worden verteld omdat de vertellers zichzelf zo interessant vinden, maar vooral omdat de verhalen zich afspelen tegen de achtergrond van voor de geschiedenis zeer belangrijke periodes. Deze achtergronden hebben vele levens voor altijd veranderd, ook die van latere generaties. Het is helaas gebleken dat velen maar weinig afweten van deze achtergronden, waardoor de zogenaamde eerste, tweede en derde generaties Indische Nederlanders (Indo’s en Totoks) vaak nog steeds niet begrepen worden.

Het is door zowel de verhalen als de achtergronden door te geven en te laten begrijpen, dat dat begrip er wél komt. Daarom heeft zij hier tevens een beknopte en geïllustreerde tijdlijn geplaatst. Verder wordt verwezen naar het YouTube kanaal van History Hustle van de Nederlandse geschiedenisdocent Stefan met een groot aantal educatieve video’s, waaronder vele over de geschiedenis van Nederlands-Indië.


"Repatriëring en Emigratie":

"Naar Nederland"

Vanaf 1945 kwamen er ruim 300.000 Indische Nederlanders en Molukkers vanuit de Indonesische archipel naar Nederland. De uittocht als gevolg van het einde van de Japanse bezetting en de onafhankelijkheid van Indonesië hield aan tot en met ongeveer 1968 en verliep in ‘golven’ van vertrek. Officieel heet deze uittocht ‘De Indische Repatriëring’, maar dit moet symbolisch worden gezien, want voor de meeste landverhuizers betekende dit een definitief vertrek naar een voor hen onbekend land.

Vooral de Koninklijke Rotterdamsche Lloyd (KRL) en de Stoomvaartmaatschappij Nederland (SMN) hebben met hun passagiersschepen vanaf 1945 een zeer belangrijke rol gespeeld bij het al dan niet gedwongen vertrek uit Nederlands-Indië en Indonesië naar Nederland. Nog steeds spreken deze overtochten en de schepen als iconen van deze (r)emigratie velen tot de verbeelding, dus daarover ook meer. 


 "In Nederland"


 Voor velen was de opvang in Nederland een grote teleurstelling en een traumatische ervaring. Vele Indische Nederlanders voelden zich niet welkom in Nederland. Ook vonden ze het vaak moeilijk om een nieuw bestaan op te bouwen. Nederland was zelf aan het herstellen van de Tweede Wereldoorlog in Europa, dus was er voor het leed van de Indische Nederlanders en de Molukkers hier eigenlijk nauwelijks plaats en/of aandacht. 


Het verhaal van de naar Nederland gekomen Molukkers verdient aparte vermelding, waarvoor wij verwijzen naar deze  



"Naar andere Bestemmingen"


Dit platform is volledig gericht op de (r)emigratie naar Nederland van Indische Nederlanders (Indos én Totoks) en de Molukkers. Velen zijn echter na de Japanse capitulatie of de nasleep daarvan rechtstreeks of via Nederland geëmigreerd naar andere landen dan Nederland, waarbij zowel economische motieven, het klimaat als het overheidsbeleid en de kille houding van de Nederlandse bevolking jegens de nieuwkomers een belangrijke rol hebben gespeeld. Hiervoor verwijzen wij naar The Indo Project, een Engelstalige organisatie gericht op Indische Nederlanders buiten Nederland.


"Tot slot"

Opdat dit platform levend kan blijven en verder kan blijven groeien en verbeteren nodigen wij de bezoekers van harte uit op om nog meer verhalen, suggesties voor verbetering en constructieve kritiek te sturen aan:

info@de-indische-verhalentafel.online

De Indische Verhalentafel maakt deel uit van

Stichting

Nederlands-Indië

De Stichting Nederlands-Indië stelt zich ten doel om de kennis over en het begrip van de geschiedenis van het voormalige Nederlands-Indië en de Indische Nederlanders te versterken in de samenleving, zowel in Nederland als daarbuiten.


Dit wil de stichting onder meer bereiken via het ten behoeve van volgende generaties op De Indische Verhalentafel en de website verzamelen en digitaal borgen van persoonlijke verhalen van Indische Nederlanders.


Ook ondersteunt de stichting lokale initiatieven die gericht zijn op de eerder genoemde versterking van kennis en begrip.


www.nederlands-indie.info


Voorwoord van Simone Berger:

Na je geboorte begint je eigen familiegeschiedenis. Je bent je er nog niet bewust van, maar de verhalen waarmee je opgroeit, zullen je voor een deel vormen. Wij erven meer dan slechts uiterlijke kenmerken en karaktertrekken van onze ouders en voorouders. Ook de geschiedenis laat haar sporen na en is verweven met de geschiedenis van je (voor)ouders.

Onbewust rook je de kruidige geuren die in jouw ouderlijk huis rondhingen of hoorde je de Maleise klanken die de taal kleurden. Misschien was je gefascineerd door de voorwerpen die ooit uit dat verre land op de boot waren meegekomen of voelde je soms dat bepaalde onderwerpen onbesproken bleven.

Als kind van Indische ouders ervaar je op een dag de andere bagage die je hebt meegekregen.

Ik groeide op met de verhalen van mijn familie over het leven in Medan op Sumatra. Enerzijds leuke en spannende verhalen, maar anderzijds voelde ik de invloed die het gedwongen vertrek had op mijn vader, die op zijn dertiende in 1953 voorgoed zijn geboorteland moest achterlaten. Zijn Indische jeugd, die bestond uit vrijheid en op blote voeten kattenkwaad uithalen, verruilde hij ongewild voor een kille ontvangst, knellende schoenen en grijze luchten. Zelfs toen hij de 80 was gepasseerd, voelde ik zijn heimwee naar de mensen die hem omringden, de natuur die hem al van jongs af aan fascineerde en zijn geboortegrond.

Dit motiveerde mij om Istori kita. Jouw familiegeschiedenis samen te stellen, als leidraad en gids om persoonlijke verhalen te delen en vast te leggen. Bij de vele ontmoetingen raakte ik gefascineerd door de verhalen achter de voorwerpen uit Indië, die een tastbare herinnering aan vroeger waren. Samen met Armando Ello legde ik ruim 30 verhalen vast in De lange reis van de poesaka. Indische tastbare herinneringen.

Deze website wil iedereen die zijn verhaal wil delen, uitnodigen om dit te plaatsen. De diversiteit aan verhalen en achtergronden is onuitputtelijk. Ze geven ons een tijdsbeeld van een verleden dat in tijd en afstand ver weg is. Ze bieden ons een kijkje in de ingewikkelde, gelaagde koloniale samenleving en tonen ons de diverse gezichten van de Japanse bezetting en de jaren tijdens en na de onafhankelijkheidsstrijd. En uiteindelijk gaan ze over hoe mensen met roots in Indië of Indonesië het beste van twee werelden hebben weten te verbinden en veerkracht hebben getoond.

In 2020 herdachten we het einde van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. Dat was tevens de start van een jarenlange migratie van ruim 300.000 personen naar Nederland. Nu meer dan ooit beseffen we het belang van onze roots en familiegeschiedenis.

Door deze verhalen te delen, draag je er zorg voor dat ze niet verloren gaan. Je geeft anderen soms de mogelijkheid een nieuw puzzelstukje te leggen. Jouw familiegeschiedenis kan heel dichtbij iemands eigen geschiedenis liggen en nieuwe informatie opleveren.

Het zijn ‘kleine’ verhalen die ons verbinden. Voor velen van ons is het van wezenlijk belang om te weten waar je vandaan komt, om jezelf te begrijpen en de verhalen in een context te kunnen plaatsen.

En dat is precies wat deze website ‘De Indische verhalentafel’ als platform beoogt. Het delen van verhalen van toen – onze eigen geschiedenis. 

Simone Berger