Herman Sterken vertelt over zijn grootvader en oudoom in Nederlands-Indië

Mijn grootvader Hermannus Holtrust is op 27 mei 1893 geboren in Hasselt, Overijssel. Hij was Koopman, en agent voor verschillende handelsmaatschappijen.

Grootvader was de tweede zoon van Berend Jan Holtrust en werd net zoals zijn, jong overleden, broertje Hermannus genoemd. Hij heeft een bijzonder handelstalent en doet zaken over heel de wereld. Vóór de Tweede Wereldoorlog is dit in de Nederlandse koloniën in Oost- en West- Indië en daarna ook in Japan en China.

De economie raakte erg vertraagd in Nederland en  er werd hem een baan aangeboden in de tropen die hij met beide handen aangreep. De lonen waren namelijk veel hoger in Nederlands-Indië en voor een eventueel later pensioen golden de jaren dat men in de tropen had gewerkt dubbel.

Zo begon hij zijn tropen carrière in Batavia.

Grootvader Hermannus naar wie ik vernoemd ben, trouwde op 20 november 1919 met de handschoen met mijn grootmoeder Aaltje Ditje. Aaltje Ditje Holtrust een nichtje van mijn grootvader, en daarom met dezelfde achternaam, is op 15 augustus 1894 in Katwijk aan Zee geboren.

Trouwen met de handschoen is een huwelijkssluiting waarbij een van de partners niet aanwezig kan zijn en wordt vervangen door een gevolmachtigde.

Het was een speciale ceremonie waarbij een vervanger namens mijn grootvader de rechterhand nam van mijn grootmoeder, maar dan met een handschoen aan. Hierna kon Aaltje als getrouwde vrouw de grote bootreis naar Nederlands-Indië maken waarna het bruidspaar hun huwelijk nog kerkelijk laten bevestigen. Hun dochter zal ruim dertig jaar later op dezelfde manier trouwen.

Aaltje is de oudste dochter van Jannes Holtrust en Alida Christina Keulemans. Het gezin heeft in totaal 9 kinderen, 5 dochters en 4 zoons.  De oudste van de vier zoons is Mattheus Hermannus waarover hieronder meer.

Aaltje reisde met het s.s. Tabanak op 6 december 1919 van Rotterdam naar Tandjong Priok, de haven van Batavia waar ze op 10 Januari 1920 aankwam.

Grootvader was een handelaar in hart en nieren en had op verschillende tijden in zijn leven een vendu huis. Hij adverteerde elke week in verschillende lokale kranten en had zijn vendu huis verkocht ook een groot palet van verschillende artikelen.

Zelf weet ik nog dat ik op een gegeven moment speelgoed van hem kreeg wat hij in zijn vendu huis te koop was gezet.

Op 25 maart 1921 wordt een dochter in Batavia geboren die de naam Willemine Margien krijgt.

Tijdens het verlof in Nederland werd op 14 augustus 1922 in Katwijk nog een dochter geboren die de naam Alida Christina krijgt. Op 6 september 1924 volgt er dochter Bernardine Jeanne.

Het moet rond 1926 zijn geweest dat het gezin Holtrust met de drie dochters verhuizen naar Medan, de hoofdstad van het eiland Sumatra. Grootvader Hermannus werd namelijk directeur van de N.V Deli Maatschappij.

De N.V. Deli Maatschappij is een Nederlands bedrijf van koloniale oorsprong. Het was aanvankelijk actief met tabak activiteiten, maar heeft deze afgestoten en richt zich tegenwoordig op de handel in hout en bouwmaterialen.

De Deli Maatschappij is in 1869 opgericht door Jacob Nienhuys en Peter Wilhelm Janssen als Tabaks cultuurmaatschappij met een  concessie voor het sultanaat Delis in  Sumatra, Nederlands-Indië. In de Deli Maatschappij werd voor 50% geparticipeerd door de Nederlandsche Handelsmaatschappij.

In de negentiende eeuw exploiteerde de Deli Maatschappij 120.000 hectare. De activiteiten van de maatschappij vormden een impuls voor een sterke groei van de stad Medan. Het toenmalige hoofdkantoor van de Deli Maatschappij in Medan is tegenwoordig het paleis van de Gouverneur van Noord-Sumatra.

Het gezin is gelukkig en Hermannus en zeer geliefd en vooraanstaand man in Medan.

Op 10 mei 1928 wordt de laatste dochter Jeannette Christina Herma, mijn moeder, geboren in Medan.

Het gezin woont tot aan de tweede wereld oorlog in Nederlands-Indië waarbij de 4 dochters al in 1935 naar Nederland worden gestuurd om daar naar school te gaan. In de periode totdat mijn grootmoeder Aaltje vanwege het klimaat eerder naar Nederland terugkomst verblijven de kinderen bij hun grootouders in Katwijk. Grootvader Hermannus komt kort voor het uitbreken van de oorlog terug in Nederland.

 

Willemine Margien trouwde op 29 augustus 1950 met P. Verhage

Alida Christina trouwde op 14 mei 1946 met Marinus van de Kerke

Jeannette Christina Herma trouwde met Aleides Sterken, mijn vader.









Mijn oudoom, Mattheus Hermannus Holtrust wordt op 20 april 1900 geboren in Katwijk, Zuid Holland. Hij volgt de HBS in Leiden en daarna de opleiding tot bestuurs-ambtenaar aan de universiteit. Na zijn studie begint hij als controleur in Nederlands-Indië. Eerst begint hij zijn carrière op Borneo en later verblijft hij op het kleinere eiland Flores waarna hij naar Java verhuisd.

Tijdens zijn buitenlands verlof in 1936 trouwt hij met Christina Jacoba Donner. Christina, roepnaam Christien, is  geboren op 22 maart 1900 in Amersfoort en dochter van een gereformeerd predikant.  Mattheus heeft haar leren kennen  toen zij in Katwijk bij haar familie logeerde.

Na hun huwelijk gaat het kersverse paar terug naar Java waar Mattheus zich uiteindelijk als assistent-resident in Soerakarta (vlak bij Solo)  op het eiland Java geplaatst.

Een assistent-resident was in Nederlands-Indië de hoogste Nederlandse ambtenaar in een afdeling (assistent-residentie) van het plaatselijk bestuur dat viel onder het Binnenlands Bestuur (BB).

Enige afdelingen samen vormden een residentie, met aan het hoofd een resident. Boven de resident stond de gouverneur-generaal, die Nederlands-Indië regeerde in naam van de koning (in) der Nederlanden.

De assistent-resident werkte samen met de regent, een door het Nederlands bestuur bij voorkeur uit de leden van plaatselijke aanzienlijke families gekozen functionaris. Deze was zowel door zijn gezag bij de bevolking als door zijn kennis voor de assistent-resident onmisbaar. De regent was de hoogste ambtenaar van het Inlands-Bestuur. (bron Wikipedia)

Op 11 april 1937 wordt hun eerste zoon, Johannes, geboren in Mediun, een stad op Java.

Op 19 september 1939 wordt hun tweede zoon, Andreas, geboren gevolgd door een dochter Gezina op 19 april 1941, eveneens in Mediun.

Bij de inval in 1942 door de Japanners wordt hij zoals alle bestuursambtenaren geïnterneerd. Christien en de kinderen worden naar vrouwenkampen gestuurd.  Bij het beëindigen van de oorlog en de bevrijding uit het kamp is het slecht met de gezondheid van Matthé (zoals zij werd genoemd) gesteld. Er wordt dan ook in het kamp gemompeld “het is afgelopen met hem”. Maar gelukkig knapt hij helemaal op en zal nog 30 jaar leven.

Na de oorlog vindt de hereniging plaats in Batavia (Jakarta). Na de hereniging vertrekt het gezin met het schip de “Tegelberg” naar Nederland. Bij aankomst trekt het gezin in bij de moeder van Mattheus. De moeder die enige maanden voor hun aankomst weduwe is geworden woont in het ruime ouderlijke huis in Katwijk samen met twee van de zusters van Mattheus. Het gezin zal na de acclimatisering in Nederland naar Oegstgeest verhuizen waar Christina op 73-jarige leeftijd in 1973 en Mattheus op 76-jarige leeftijd overlijd.


Herman Sterken, november 2020

v.l.n.r.: Jeanne, Hermannus, Ada, Netty, Aaltje, Willy Holtrust

Één van vele advertentie van het vendu huis van grootvader Hermannus

Passagierslijst s.s. Tabanan met de kersverse Mevr. Holtrust aan boord

Aanstelling van mijn grootvader bij de NV Deli-Atjeh

266px-COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Het_hoofdkantoor_van_de_Deli_Maatschappij
COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Personeel_van_de_Deli_maatschappij_op_Medan_TMn
fc2ca994-03a6-4bdc-bfc0-1bf42dcd481f

Foto 1: Hoofdkantoor van de NV Deli Maatschappij in Medan

Foto 2: Personeel van de NV Deli Maatschappij in Medan

Geboorte advertentie van mijn moeder

Jeannette Christina Herma Holtrust

ec73f03c-6d80-4763-82ab-f5bec8f131a6
3758b393-b9ec-4ad9-88c2-37064184346c
1bd1ff95-2c8b-4761-b8eb-170e6bc92e60

Verschillende aanstellingen

Copyright © All rights reserved de Indische Verhalentafel