Mijn vader Bartholomeus van Kempen: Zoektocht naar de waarheid

Corry de Vries - van Kempen

Copyright © All rights reserved de Indische Verhalentafel

Helaas heb ik geen herinneringen aan mijn leven in Nederlands-Indië alhoewel ik daar op 22 januari 1932 geboren ben. Het zou mooi geweest zijn als ik een verhaal zou kunnen vertellen over de “tempo doeloe” in het mooie Tarakan, waar mijn wieg stond. Tarakan is een eiland en de grootste stad van de Indonesische provincie Noord-Kalimantan. De eilandstad ligt in het noorden van Borneo, halverwege de kust van de provincie.

Wellicht hadden wij een mooi huis met het daartoe behorende personeel zoals een baboe voor de kinderen, een kokki voor het eten en een kebon voor de tuin. Helaas kan ik daar alleen maar naar gissen.

Het lot heeft echter anders beslist en ben ik op 2-jarige leeftijd met mijn moeder en broer naar Nederland verhuisd, vandaar dat ik geen actieve herinnering meer heb aan het land en mijn vader. Wat er met mijn vader is gebeurd is mij nooit verteld en nu op 90-jarige leeftijd ben ik mijn zoektocht begonnen. Een contactpersoon van de familie, Hans Jager genaamd, die zelf ook Genealogie als hobby heeft had al een groot aantal van mijn stamboom uitgeplozen maar mijn belangrijkste vraag bleef een mysterie en onbeantwoord. Via het I.G.V. kwam Hans in contact met de Indische Verhalentafel en Tilly van Coevorden en kon de zoektocht naar het onbekende beginnen.

Mijn hulpvraag aan Tilly was: Wat is er allemaal op Tarakan en met mijn vader gebeurd? Wat Tilly vond was best wel schokkend en een bewijs dat zelfs ver voor WWII en de daaropvolgende politionele acties en de Bersiap periode het leven van een militair niet altijd veilig was.

Om een zo volledig verhaal te vertellen ga ik een aantal generaties terug om zo het vele werk dat Hans al gedaan heeft mee te nemen in mijn verhaal.

Cornelia Johanna Henriette (Corry) de Vries – van Kempen  Augustus 2022


 Mijn vader Bartholomeus van Kempen zoektocht naar de waarheid.

 

Bartholomeus van Kempen, was een boerenzoon en werd geboren op   30 oktober 1892. Hij was de zoon van Johannes van Kempen en Hendrieka Rietveld.

Hier een beknopt Parenteel van de mannelijke afstammelingen beginnende bij Mathijs van Kempen de grootvader van Bartholomeus:

  • Mathijs van Kempen geboren te Wijk bij Duurstede in 1825 buiten dat hij gehuwd was met Barthalena van Kempen (geb. Barten) geboren in 1823 in Langbroek is er weinig over hen te vinden. Mathijs en Barthalena krijgen 6 kinderen:

 

  1. Petronella van Kempen geb. 22.09.1851 te Langbroek, gest. 28.06.1866 te Langbroek
  2. Theodora van Kempen geb. 20.10.1853 te Langbroek, gest. 18.06.1915 te Wijk bij Duurstede
  3. Johannes van Kempen geb.05.1857 te Langbroek, gest. 05.01.1939 te Utrecht
  4. Jan van Kempen geb. 19.08.1859 te Langbroek, gest. 29.09.1934 te Wijk bij Duurstede
  5. Matheus van Kempen geb. 19.10.1863 te Langbroek, gest. 09.04.1941 te Wijk bij Duurstede
  6. Petronella van Kempen geb. 11.02.1862 te Langbroek, gest. 21.04.1880 te Langbroek.

 

  • Johannes van Kempen geboren op 11 mei 1857 in Langbroek (Utrecht). Johannes trouwt met Hendrieka van Kempen (geb. Rietveld) Hendrieka is geboren op 5 april 1860, dus 3 jaar ouder dan Johannes, in Vleuten. Johannes en Hendrieka krijgen samen 10 kinderen:

 

  1. Mattheus van Kempen geb. 20.08.1887 te Breukelen, gest. 09.12.1944 plaats onbekend
  2. Hendrieka van Kempen geb. 13.01.1889 te Breukelen, sterfdatum en plaats onbekend
  3. Bartholomeus van Kempen geb. 07.07.1891 te Breukelen, gest. 10.10.1891 (3 mnd. oud)
  4. Bartholomeus van Kempen 30.10.1892 te Breukelen, gest. 25.04.1933 te Tarakan
  5. Cornelis van Kempen geb. 05.04.1895 te Breukelen, gest. 22.07.1947 te Utrecht
  6. Johanna van Kempen geb. 20.06.1897 te Breukelen, sterfdatum en plaats onbekend
  7. Johannes van Kempen geb. 19.02.1899 te Breukelen, gest. 12.05.1977 te Nijmegen
  8. Theodora van Kempen geb. 05.04.1900 te Breukelen, sterfdatum en plaats onbekend
  9. Maria van Kempen geb. 22.02.1902 te Breukelen, gest. 02.03.1932 te Utrecht
  10. Adrianus van Kempen geb. 11.09.1903 te Breukelen, gest. 22.08.1963 te Amsterdam

 

  • Hendrieka overlijdt op 17 januari 1913 in Loenersloot en laat man en 10 kinderen in de leeftijden tussen de 10-26 jaar achter. Johannes hertrouwd 2 jaar na het overlijden van de moeder van zijn kinderen op 28.07.1915 met de in Arnhem in het jaar 1861 geboren Berendina Maria van Kempen (geb. Wentink)

 

Bartholomeus groeit op in een Rooms Katholiek gezin en woont op 01 november 1912 in Abcoude-Proostdij nog in bij zijn vader. Op 06 januari 1913 verhuist hij naar Loenersloot (zie gegevens burgerlijke stand)

Alhoewel hij eigenlijk afgekeurd is voor militaire dienst omdat hij maar 1.553m groot is wordt hij toch op 01 november 1913 als soldaat verbonden bij de koloniale troepen (zowel in als buiten Europa). Deze aanstelling gaat op 10 november 1913 in en hij krijgt een premie van Fl.250.- waarvan FL.75.- op een Rijksspaarrekening. Volgens het stamboek heeft hij een litteken op de rechter duim.

Aangezien Bartholomeus een strafbaar feit had gepleegd, voordat hij de aanstelling bij het leger kreeg, moest hij op 3 december1913 voor 7 dagen in hechtenis en kwam op 10 december 1913 vrij. (zie aanmerking in het stamboek)

Ten tijde van de aanstelling is het adres wat voor vader van Kempen is geregistreerd Wachtpost 3 in Lunetten.

Op 20 december 1913 vertrekt Bartholomeus met een groep andere militairen met het stoomschip Vondel naar Nederlands-Indië. Het schip zal op 27 januari 1914 aankomen in Batavia. Een passagierslijst van de Vondel is wel gevonden maar daar stonden de militairen niet op vernoemd.

Op 17 november 1919 engageert Bartholomeus zich voor nog eens 4 jaren als sergeant.

Op 1 maart 1921 engageert hij zich nogmaals voor 4 jaren als sergeant met verbreking van het loopverband om naar Nederland op verlof te gaan. Hij was nu 29 jaar oud en het was hoogtijd om een Nederlandse vrouw te zoeken.

Hij vertrekt op verlof rond 01 april 1921 met de SS Goentoer van de Koninklijke Rotterdamse Lloyd en het schip dokt in Rotterdam op 30 april 1921.

Tussen 30 april 1921 en 08.09.1921 leert hij de dan 16-jarige Cornelia Johanna van Engelen kennen. Cornelia Johanna is de dochter van Cornelis Christoffel van Engelen en Johanna Cornelia Bonemeier.

Hier een beknopt Parenteel van de vrouwelijke afstammelingen beginnende bij Christoffel van Engelen de grootvader van Bartholomeus:

  • Christoffel van Engelen geboren te Utrecht in 1833, hij is schipper van beroep en gehuwd op 31.05.1865 met Petronella Mulders, die in 1833 eveneens in Utrecht geboren was. vinden. Er zijn 3 kinderen uit dit huwelijk gevonden maar wellicht worden er nog meer op een latere datum toegevoegd:

 

  1. Cornelis Christoffel van Engelen, geb. 11.08.1866 in Utrecht, gest. 06.08.1910 in Jutphaas
  2. Wilhelmina van Engelen, geb. 20.10.1868 te Utrecht, gest. 28.09.1951 in IJsselstein
  3. Petronella van Engelen, 04.06.1878 te Utrecht, gest. 09.07.1960 in Utrecht

  

  • Cornelis Christoffel trouwt op 28-jarige leeftijd, op 24.04.1895 met de in Utrecht op 27 september 1862 geboren Johanna Cornelia Bonemeier. Johanna Cornelia is dan 32 en dus 3 jaar ouder dan Cornelis Christoffel.

Cornelis Christoffel en Johanna Cornelia krijgen samen 7 kinderen:

 

  1. Een zoon, geen informatie van beschikbaar
  2. Een dochter, geboren in 1895 te Utrecht, gest. 22.07.1895 in Utrecht (nog geen jaar oud)
  3. Petronella Henriette van Engelen, geb. op 11.02.1899 in Utrecht, gest. 09.04.1984 in Zeist
  4. Anna Henriette van Engelen, geb. op 24.04.1900 in Utrecht, sterfdatum en plaats onbekend
  5. Henriette Leonora van Engelen, geb. op 13.08.1906, sterfdatum en plaats onbekend
  6. Cornelia Johanna van Engelen, geb. op 10.03.1905 in Utrecht, sterfdatum en plaats onbekend
  7. Christoffel Cornelis van Engelen, geb. op 13.08.1906 in Utrecht, gest. 26.08.1906 in Utrecht slechts 13 dagen oud.

 

Op 8 september 1921 trouwen de dan 28-jarige Bartholomeus met de 16-jarige Cornelia Johanna en op 19 november 1921 amper 2 maanden na het huwelijk wordt het jonge stel teruggezonden naar Nederlands-Indië. Ze maken de overtocht met het stoomschip Sindoro en schepen in Rotterdam in. De exacte plaats en datum van aankomst heb ik niet kunnen achterhalen (vooralsnog).

En weer tekent Bartholomeus bij voor 4 jaar in de tropen op 1 maart 1925.

Op 1 juni 1929 wordt Bartholomeus persoonlijk aansprakelijk gesteld voor een akkefietje wat in maart dat jaar moet hebben plaatsgevonden. Er komt vanuit Nederland een “rekest” om afdoende schuld. Bartholomeus gaat per m.s Christiaan Huijgens terug naar Nederland waar hij op 13 juni 1929 in Amsterdam aankomt. Vermoedelijk moet hij het tribunaal bijwonen en krijgt verlof. Op 8 januari 1930 keert hij met de ss. Tjerimai terug naar Indië.

Als hij terugkeert wordt hij gestationeerd in Tarakan, Tarakan is een eiland en de grootste stad van de Indonesische provincie Noord-Kalimantan. De eilandstad ligt in het noorden van Borneo, halverwege de kust van de provincie. Hier wordt op 22 januari 1932 een dochter geboren met de naam Cornelia Johanna Henriette (Corry) van Kempen. Er worden nog twee kinderen geboren een zoon A.C.D van Kempen (Andre Charles Desiree) en nog een zoon die op jonge leeftijd in Tarakan overlijdt.

En hier wordt het verhaal wat grimmig want op 25 april 1933 wordt Bartholomeus door een veroordeelde inlander vermoord. Veel is hierover niet bekend en het stamboek geeft alleen nog aan dat er melding aan de familie wordt gedaan en een landspensioen en ouderstand wordt uitgekeerd per 1 juli 1933 van fl.500 en respectievelijk fl. 307 per jaar, wat in die tijd veel geld was.

Cornelia Johanna vertrekt met haar twee kinderen Cornelia (Corry) en Andre terug naar Nederland om Nederlands-Indië voor altijd te verlaten. Andre Charles overlijdt tijdens WWII en Cornelia Johanna Henriette trouwt op 1 mei 1928, de 1 jaar jongere op 27.03.1931 te Hengelo geboren, Jan de Vries. Uit dit huwelijk worden 3 kinderen geboren:

  1. Alex de Vries
  2. Marco de Vries
  3. N. de Vries, levenloos geboren kind op 14.12.1960 in Hengelo

Zowel Cornelia als Jan zijn nog in leven en wonen …….

Register van de burgerlijke stand van Cornelis van Kempen de broer van Bartholomeus

Stamboek van Bartholomeus van Kempen

Passagierslijst van de s.s. Vondel. Alleen de betalende passagiers worden vernoemd

Trouwakte van Bartholomeus van Kempen en Cornelia Johanna van Engelen

Inschrijving in het stamboek van zowel Bartholomeus in 1913 als zijn broer Matheus in 1914

en Cornelis Johannes, (broer of neef) in 1915